اختلال شدید در انتقال مواد وعملکرد عروق و بافت های بدن

شوک به اختلال شدید در انتقال مواد وعملکرد عروق و بافت های بدن اطلاق می شود ؛ عارضه ای که ورزشکاران برخی از رشته های ورزشی سنگین استقامتی یا برخوردی نیز ممکن است به آن دچار شوند.
بارها پیش آمده که فردی در اثر ضربه ورزشی، تصادف یا سکته قلبی و یا مسائـل روحی وعصبی وارد شوک شده و در یک قدمی مرگ قرار گرفته است بنابراین اهمیت این موضوع ضرورت شناخت و درمان آن را به خوبی نمایان می کند.
علل شوک در ورزشکاران چیست؟
خونریزی داخلی یا خارجی ناشی از ضربه های ورزشی، حوادث کوهنوردی،تصادفات رانندگی، بیماریهای مختلف ، اسهال واستفراغ، سوختگی های شدید ، مرض قند ، سکته قلبی ، اختلالات عروقی ، عفونتها، آلرژی داروها ( مانند پنی سیلین ) ، ضایعات نخاعی وفوق کلیوی وتیروئیدی می تواند از علل بروز شوک باشد .
علائم بالینی شوک
رنگ پریدگی شدید ، کاهش تنفس ، تپش قلب ، بیقراری ، تغییرات هوشیاری یا روانی ، کاهش فشار خون ، نبض ضعیف وتند ، سردی دست ها وپاها ، کاهش شدید دفع ادراری.
تشخیص شوک
با توجه به علائم بالینی وشرح حال از اطرافیان ورزشکار بویژه مربی و بررسی علل وقوع شوک می توان به تشخیص شوک رسید. از طریق آزمایشگاه یا معاینات طبی ویا اینکه توسط نوار قلب ، عکس قفسه سینه و سایر اقدامات پاراکلینیکی نیز می توان به تشخیص نهایی رسید.
درمان شوک
برای درمان شوک ابتدا باید به کشف علت وقوع شوک دست یابیم مثلاً اگر علت شوک خونریزی از یک رگ باشد باید با جراحی ویا اقدامات پانسمان به طور اورژانسی ، رگ مربوطه را بست ودر صورت نیاز چند واحد خون به بیمار تزریق کرد. اگر علت شوک عفونت خون باشد باید از طریق آنتی بیوتیک های قوی به درمان پرداخت واگر علت در اسهال واستفراغ باشد باید به سرم درمانی وداروهای مورد نیاز آن را درمان کرد. شوک ناشی از پنی سیلین وداروهای ادرار آور نیز بسیار شایع است که باید با اقدام سریع به درمان آنها پرداخت. مثلاً برای درمان شوک پنی سیلین بایستی سریعاً به بیمار آدرنالین ( اپی نفرین ) وهیدروکورتیزون وپرومتازین وریدی یا عضلانی تزریق کرد واقدامات اکسیژن درمانی واورژانسهای مورد نیاز را سریعاً انجام داد.
عوارض شوک
فلج اعضای بدن که سبب اختلالات حرکتی در ورزشکار می شود ، نارسایی قلبی وتنفسی ، اختلالات متابولیک ، مرگ.
پیشگیری از بروز شوک
بهترین راه پیشگیری از شوک ، درمان به موقع بیماریهای فردی ، احتیاط هنگام فعالیت بدنی بویژه در ورزشهای سنگین استقامتی و برخوردی ، شناخت داروها وعوارض آنها ، بهداشت فردی واجتماعی برای پیشگیری از اسهال واستفراغ وتنظیم داروهای افراد دیابتی است.