هشدار جدی نسبت به عواقب وخیم دوپینگ ژنی

مسئول آموزش ستاد ملی مبارزه با دوپینگ، دوپینگ ژنی را دستکاری در ژن‌ها و عناصر ژنی با هدف ارتقای عملکرد و افزایش قدرت ورزشکاران در ورزش‌های طولانی مدت دانست و نسبت به عواقب آن از جمله انواع سرطان و بروز حمله‌های قلبی هشدار داد.

دکتر افسانه گلشن راز در گفت‌وگو با خبرنگار علم ورزش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، درباره روش جدید دوپینگ در ورزشکاران که به نام دوپینگ ژنی معروف است، اظهار کرد: دوپینگ ژنی دستکاری در ژن‌های بدن در راستای تقویت عضلات و قوای جسمانی است و یکی از روش‌های این نوع دوپینگ انتقال پلیمرهای اسیدهای نوفلییک اسید یا آنالوگ‌های اسید نوفلییک به بدن است.

مسئول آموزش ستاد ملی مبارزه با دوپینگ روش دیگر دوپینگ ژنی را استفاده از سلول‌های نرمال یا تغییر یافته ژنتیکی دانست و افزود: اگر ورزشکاران چه در زمان مسابقه و یا دوره تمرین اقدام به استفاده از این دو روش کرده و دستکاری بر روی سلول‌ها انجام دهند و یا سلول‌های مختلف در بدن را جابجا کند جزو مصادیق دوپینگ ژنی محسوب می‌شود.

وی یکی از ژن‌هایی که در این روش دستکاری می‌شوند را ژن‌های تولید کننده هورمون اریترو پویتین خواند و درباره این روش نیز، گفت: این ژن را به سلول‌های بنیادی خون ساز وارد می‌کنند و در نتیجه‌ این هورمون با بهبود بخشیدن ساختار گلبول قرمز، اکسیژن رسانی به بافت‌ها و ماهیچه‌های بدن را به طور چشمگیری افزایش داده و موجب تقویت می‌شود.

گلشن راز خاطر نشان کرد: نوع دیگر از دوپینگ ژنی وارد کردن ژن‌های قوی و حجیم کننده ماهیچه‌ها به داخل سلول‌های عضلانی است که برای افزایش حجم و قدرت ماهیچه‌ها در ورزشکاران موثر است.

این افسر کنترل دوپینگ در مورد روش دیگر از دوپینگ ژنی نیز، یادآور شد: در روش دیگر ژن‌های رشد دهنده رگ‌های خونی و یا ژن‌های مربوط به فاکتورهای رشد درون رگی اندوتلبال به بدن وارد می‌شوند و به طور مثال IGF-1 یا فاکتور رشد شبه انسولین برای افزایش حجم عضله توسط برخی از ورزشکاران استفاده می‌شود و در کارایی آنان موثر است.

وی برداشت ژن پروتئینی مایوسکاتین از سلول‌هایی که مسئولیت تولید آن را دارند را از دیگر روش‌ها دانست و افزود: این عمل موجب ممانعت از تولید این ژن شده و به دنبال آن عدم تمایز سلول‌های عضلانی موجب تقویت عضلات می‌شود.

گلشن راز استفاده از دوپینگ ژنی در میان ورزشکاران کشورمان را به دلیل کمبود امکانات و عدم دسترسی ورزشکاران به این تکنیک‌ها را بسیار محدود توصیف کرد و ادامه داد: این روش در حال حاضر بیشتر در کشورهای پیشرفته دنیا به میزان کم رخ می‌دهد.

مسئول آموزش ستاد ملی مبارزه با دوپینگ با تاکید بر این که دوپینگ ژنی به دلیل دستکاری در ژن‌های بدن و تغییرات ژنتیکی، سرطان‌های مختلف، تضعیف سیستم‌ ایمنی بدن و خطر بروز حمله قلبی را سبب می‌شود، خاطر نشان کرد: انجام دوپینگ ژنی برای بار اول دو سال محرومیت ورزشکار را به دنبال داشته و به صورت تکرار آن می‌تواند محرومیت مادام العمر وی را به همراه داشته باشد.